บทที่ 6: ศาสตร์แห่งมาตรวัด (The Science of Gauge)

วัตถุประสงค์: ผู้เรียนเข้าใจว่าทำไมถักตามแพทเทิร์นแล้วขนาดเพี้ยน และสามารถปรับแก้แรงตึงไหม (Tension) ได้อย่างถูกวิธี

6.1 นิยามของ Gauge (What is Gauge?)
อ้างอิงจาก The Principles of Knitting โดย June Hemmons Hiatt:

Gauge (เกจ): คือหน่วยวัดความหนาแน่นของลายถัก โดยปกติจะวัดเป็นจำนวนห่วง (Stitches) และจำนวนแถว (Rows) ในพื้นที่ 1 ตารางนิ้ว หรือ 4 ตารางนิ้ว (10 ซม.)

ความสัมพันธ์: Gauge คือตัวแปรที่ผกผันกับขนาดไม้ (Needle Size)
ไม้ใหญ่ = ห่วงใหญ่ = จำนวนห่วงต่อระยทางน้อยลง (ผ้าหลวม)
ไม้เล็ก = ห่วงเล็ก = จำนวนห่วงต่อระยะทางมากขึ้น (ผ้าแน่น)

6.2 การทำ Swatch (ชิ้นงานทดสอบ)
อ้างอิงจาก Vogue Knitting: กฎเหล็กของการถักเสื้อคือ "ห้ามเชื่อฉลากไหมพรมและห้ามเชื่อแพทเทิร์น" แต่ให้เชื่อมือตัวเอง
วิธีทำ: ต้องถักชิ้นตัวอย่างขนาดอย่างน้อย 6x6 นิ้ว (ใหญ่กว่าพื้นที่ที่จะวัดจริง) เพื่อให้แรงมือตรงกลางสม่ำเสมอที่สุด
การวัด: ใช้ไม้บรรทัดทาบตรงกลางชิ้นงาน (ห้ามวัดขอบ) แล้วนับจำนวนห่วงในช่วง 4 นิ้ว แล้วหารด้วย 4 เพื่อหาค่าเฉลี่ยต่อ 1 นิ้ว


6.3 การปรับแก้ (Adjusting Gauge)
ปัญหาโลกแตก: ถักแล้วได้ Gauge ไม่ตรงกับแพทเทิร์น
วิธีแก้ที่ถูกต้อง: ห้ามพยายามเปลี่ยนน้ำหนักมือ (เช่น พยายามถักให้แน่นขึ้นหรือหลวมลง) เพราะมนุษย์ไม่สามารถรักษาน้ำหนักมือที่ฝืนธรรมชาติได้ตลอดทั้งตัว
ทางออก: ให้เปลี่ยนขนาดไม้นิต (Needle Size) เท่านั้น
ถ้าได้ห่วงน้อยไป (ผ้าหลวม) -> ลดเบอร์ไม้
ถ้าได้ห่วงเยอะไป (ผ้าแน่น) -> เพิ่มเบอร์ไม้