บทที่ 1: วัสดุศาสตร์และการเลือกอุปกรณ์ (Material Science & Tools)
วัตถุประสงค์: ผู้เรียนสามารถเลือกไหมพรมและไม้นิตที่เหมาะสมกับโปรเจกต์แรกได้ถูกต้อง เพื่อลดความล้มเหลวในการเริ่มต้น
1.1 วิทยาศาสตร์ของไหมพรม (The Science of Yarn)
อ้างอิงจาก The Knitter’s Book of Yarn โดย Clara Parkes: ไหมพรมไม่ได้ถูกสร้างมาเท่าเทียมกัน สำหรับมือใหม่ ปัจจัยสำคัญที่สุดคือ "ความยืดหยุ่น (Elasticity)"
เส้นใย (Fiber):
- Wool (ขนสัตว์): คือตัวเลือกที่ดีที่สุด (The Gold Standard) เพราะเส้นใยขนสัตว์มีสปริงตามธรรมชาติ เมื่อเราดึงห่วงมันจะยืด และเมื่อปล่อยมันจะหดกลับ ช่วยรักษาแรงตึง (Tension) ให้สม่ำเสมอโดยอัตโนมัติ
- Cotton (ฝ้าย): ไม่แนะนำ สำหรับโปรเจกต์แรก เพราะฝ้ายไม่มีความยืดหยุ่น (Inelastic) ถักแล้วเจ็บมือ ควบคุมแรงตึงยาก และเห็นข้อผิดพลาดชัดเจน
- Acrylic (อะคริลิก): ราคาถูก หาซื้อง่าย แต่อาจลื่นและไม่มีสปริงเท่าขนสัตว์
น้ำหนักของไหม (Yarn Weight):
มาตรฐาน Craft Yarn Council (CYC) แบ่งระดับความหนาไหมพรม
แนะนำ: เบอร์ 4 Worsted Weight (หรือไหมพรม 4 ply ใหญ่แบบบ้านเรา) เพราะขนาดพอดีมือ ไม่เล็กจนปวดตา และไม่ใหญ่จนเกะกะ
สี (Color):
*กฎเหล็ก: ห้ามใช้สีดำหรือสีเข้มจัด ให้ใช้สีครีม สีเหลือง หรือสีพาสเทล เพราะ "เงา" ของลายถักจะมองเห็นได้ชัดเจนในไหมสีสว่าง ช่วยให้เห็นโครงสร้างห่วงได้ง่าย
1.2 ฟิสิกส์ของไม้นิต (The Physics of Needles)
วัสดุ (Material):
ไม้ไผ่ (Bamboo): มีค่าสัมประสิทธิ์แรงเสียดทาน (Friction) สูง ช่วย "เบรก" ไหมพรมไม่ให้ลื่นหลุดจากไม้ เหมาะสำหรับมือใหม่ที่ยังควบคุมมือไม่นิ่ง
โลหะ (Metal): ลื่นและเร็ว เหมาะสำหรับมือโปร แต่สำหรับมือใหม่อาจทำให้ห่วงหลุดง่ายเกินไป
ประเภท (Types):
แนะนำ Circular Needles (ไม้นิตวงกลม) ความยาวสาย 24 นิ้ว แม้จะถักชิ้นงานแบนๆ ก็ตาม เพราะสายเคเบิลช่วยรับน้ำหนักผ้า ไม่ให้ถ่วงที่ข้อมือเหมือนไม้ตรง (Straight Needles) ลดอาการปวดข้อมือได้
Circular Needles (ไม้นิตวงกลม)
ไม้ตรง (Straight Needles)
1.1 วิทยาศาสตร์ของไหมพรม (The Science of Yarn)
อ้างอิงจาก The Knitter’s Book of Yarn โดย Clara Parkes: ไหมพรมไม่ได้ถูกสร้างมาเท่าเทียมกัน สำหรับมือใหม่ ปัจจัยสำคัญที่สุดคือ "ความยืดหยุ่น (Elasticity)"
เส้นใย (Fiber):
- Wool (ขนสัตว์): คือตัวเลือกที่ดีที่สุด (The Gold Standard) เพราะเส้นใยขนสัตว์มีสปริงตามธรรมชาติ เมื่อเราดึงห่วงมันจะยืด และเมื่อปล่อยมันจะหดกลับ ช่วยรักษาแรงตึง (Tension) ให้สม่ำเสมอโดยอัตโนมัติ
- Cotton (ฝ้าย): ไม่แนะนำ สำหรับโปรเจกต์แรก เพราะฝ้ายไม่มีความยืดหยุ่น (Inelastic) ถักแล้วเจ็บมือ ควบคุมแรงตึงยาก และเห็นข้อผิดพลาดชัดเจน
- Acrylic (อะคริลิก): ราคาถูก หาซื้อง่าย แต่อาจลื่นและไม่มีสปริงเท่าขนสัตว์
น้ำหนักของไหม (Yarn Weight):
มาตรฐาน Craft Yarn Council (CYC) แบ่งระดับความหนาไหมพรม
แนะนำ: เบอร์ 4 Worsted Weight (หรือไหมพรม 4 ply ใหญ่แบบบ้านเรา) เพราะขนาดพอดีมือ ไม่เล็กจนปวดตา และไม่ใหญ่จนเกะกะ
สี (Color):
*กฎเหล็ก: ห้ามใช้สีดำหรือสีเข้มจัด ให้ใช้สีครีม สีเหลือง หรือสีพาสเทล เพราะ "เงา" ของลายถักจะมองเห็นได้ชัดเจนในไหมสีสว่าง ช่วยให้เห็นโครงสร้างห่วงได้ง่าย
1.2 ฟิสิกส์ของไม้นิต (The Physics of Needles)
วัสดุ (Material):
ไม้ไผ่ (Bamboo): มีค่าสัมประสิทธิ์แรงเสียดทาน (Friction) สูง ช่วย "เบรก" ไหมพรมไม่ให้ลื่นหลุดจากไม้ เหมาะสำหรับมือใหม่ที่ยังควบคุมมือไม่นิ่ง
โลหะ (Metal): ลื่นและเร็ว เหมาะสำหรับมือโปร แต่สำหรับมือใหม่อาจทำให้ห่วงหลุดง่ายเกินไป
ประเภท (Types):
แนะนำ Circular Needles (ไม้นิตวงกลม) ความยาวสาย 24 นิ้ว แม้จะถักชิ้นงานแบนๆ ก็ตาม เพราะสายเคเบิลช่วยรับน้ำหนักผ้า ไม่ให้ถ่วงที่ข้อมือเหมือนไม้ตรง (Straight Needles) ลดอาการปวดข้อมือได้
Circular Needles (ไม้นิตวงกลม)
ไม้ตรง (Straight Needles)